نگاهی به اساسنامه جدید خانه مطبوعات

چماق و هویج

گویا دولت "تابع خواه"نهم تنها به همسان سازی وزرای خو اکتفا نمی کند و قصد دارد در همه حوزه ها،همه آن بیندیشند و عمل کنند که دولت خواهان آن است.

شاید داستان رفت و آمدهای کابینه این روزها بیشتر به گوش برسد و برکناری پورمحمدی و دانش جعفری خبر داغ محافل و رسانه ها باشد. اما همه اینها دلیل نمی شود تا از اخبار ریز و درشت دیگری که در این طرف و آن طرف می گذرد بی توجه بود.

شاید بتوان تغییر وزرا را به توجیهاتی که این روزها می شنویم بپذیریم،می توانیم تغییر کابینه را برای هماهنگ سازی بیشتر بپنداریم و یا اینکه به سادگی بپذیریم که انفجار های شیراز ناشی از سهل انگاری بوده است و یا تلاش برای آزادی امام جمعه فهرج ادامه دارد و یا اینکه به ضرب و زور بمب های تبلیغاتی باورمان شود که استاندار کرمان می خواهد یقه گردن کلفت را بگیرد و یا اینکه سردار "ز"در زندان زنده است و خودکشی نکرده است و یا اینکه مراسم ازدواج پسر رئیس جمهور با دختر معاون وی در فضایی صمیمی برگزار شده است. همه این خبرها هم قابل باور هستند و همه به نوعی قابل پذیرش، اگرچه سخت.در این خبرها به نوعی اقناع مخاطب به چشم می خورد. اما برخی خبر ها هستند که نه قابل پذیرش هستند و شاید گوینده آن هم نتواند  برای آن فلسفه ای فراهم آورد و توجیهی سرهم کند.

یکی از این خبر ها این بود(در خبرها آمده بود):مدیرکل مطبوعات داخلی اعلام کرد:خانه های مطبوعات چنانچه بخواهند از کمک های دولتی بهره مند شوند بایستی اساسنامه تدوین شده در وزارت ارشاد را بپذیرند.وی البته اضافه کرده است:البته خانه های مطبوعات می توانند این اساسنامه را نپذیرند که در این صورت کمک ها دولتی به این نهاد قطع می شود.(خبرگزاری ها-نقل به مضمون)این موضوع البته در سخنان مدیرکل فرهنگ وارشاد استان کرمان که در دیدار با اعضای شورای مرکزی خانه نیز آمده است : وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رویکرد مثبتی نسبت به خانه های مطبوعات استانها دارد و با تدوین اساسنامه جدید که تفاوت چندانی هم با اساسنامه های فعلی ندارد کمکهای بیشتری در اختیار این نهاد صنفی قرار خواهد داد.(منبع:خبرگزاری ایسنا منطقه کویر)

تامل و توجه ویژه به متن اظهارات این دو مقام در وزارت ارشاد نشان از آن دارد که دولت به همین خانه های مطبوعاتی که تنها نهاد صنفی روزنامه نگاران در استانها به شمار می روند نیز چشم دوخته است.

گرو کشی وزارت ارشاد برای همه کسانی که در این عرصه فعالیت می کنند محل ابهام است.چرا دولت قصد دارد آن اساسنامه ای در خانه های مطبوعات مورد استفاده باشد که خود تدوین کرده است.به راستی مفهوم استقلال در کجای این داستان قابل دست رسی است. این کمترین حق اعضای یک تشکل است که اساسنامه آن را خود تهیه کنند.در یک مشابه سازی عامیانه اگر "اساسنامه" یک "نهاد صنفی" را معادل "قانون اساسی"یک کشور بدانیم بهتر می توانیم به اهمیت این مضوع پی ببریم. به آن می ماند که سازمان ملل به کشوری بگوید چنانچه بخواهی تورا به رسمیت بشناسیم باید این قانون اساسی که ما به تو می دهیم اجرا کنی؟!

آیا چنین کشوری پیدا می شود که مهمترین کانون استقلال خود را تقدیم نهادی کند که مثلا اهداف دیگری دارد.

موضوع  قابل تامل دیگر که در قالب پرسش موضوعیت پیدا می کند این است که اگر به گفته مدیر کل ارشاد این اساسنامه " تفاوت چندانی هم با اساسنامه های فعلی ندارد"چرا اصراری وجود دارد که بایستی اساسنامه وزارت ارشاد ملاک عمل قرار بگیرد.به راستی چه بندی در اساسنامه جدید - که نگارنده از محتوای آن آگاه نیست – وجود دارد که دولت عزم خود را برای اجرای آن جزم کرده است وبا کدامین هدف پنهان این حرکت صورت می گیرد؟

داستان نهادهای مدنی در جامعه امروز ایران داستان غم انگیزی شده است.نهادهای صنفی که براساس فلسفه وجودی می بایستی مستقل از دولت باشند آنقدر تحت فشارهای ارضی و سمائی قرار دارند که بهتر است به نهادهایی در درون دولت تبدیل شوند تا ارزش "غیر دولتی"بودن به تاراج نرود.

خانه های مطبوعات که نقش ویژه آنها در تعامل با اهالی مطبوعات از شاخصه های آن به شمار می رود و کارکرد آن ایجاد تعامل دو سویه با دولت و مطبوعات است با همه تنگناها و گرفتاری ها و دغدغه ها بازهم توان تاثیر گذاری بر مناسبات صنفی را داراست.اما آنچه هنوز مبهم است و نیازمند پرسش و پاسخ اتخاذ سیاست تطمیع و تهدید از سوی وزارت ارشاد است که بحث گسترده تری را می طلبد.

خانه مطبوعات به درستی این روزها با مشکل کمبود منابع مالی مواجه است اما این موضوع اصلا نمی تواند دلیلی برای آن شود که این نهاد نان خود را از زیر بالش وزارت ارشاد بردارد.

اهمیت و موثر بودن این نهاد نوپا به غیر دولتی بودن است و الا اگر ارشاد توان و اراده برای اعطای کمک به اهالی مطبوعات داشت می شد آن را در موارد دیگری مشاهده کرد.

باید به این موضوع اهمیت داد که شکل گیری نهادهای پویا و مانا در عرصه اجتماعی و فرهنگی دوری و حفظ استقلال از دولت است. چه آن دولت دولت خاتمی باشد با شعار جامعه مدنی و چه دولت محمود احمدی نژاد با شعار ریشه کنی فقر.

پی نوشت:

1-این یادداشت 2 هفته توی صف بام کویر بود تا چاپ شد.از دوستان بام سپاسگذارم.

2-سطوری که برجسته شده اند در این هفته نامه به چاپ نرسیده است.

در این میان اما اظهارات استاندار کرمان که خاتمی را «شخصیت غیر رسمی» دانسته و اعلام کرده است که مسئولان استان وظیفه نداشتند امنیت وی را تامین کنند، از چند لحاظ قابل تامل است :

-1 بر خلاف نظر استاندار کرمان که اظهارداشته هیچ قانونی برای حفاظت از آقای خاتمی وجود ندارد ، باید متذکر شد که براساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی مسئولان موظف به تامین امنیت سید محمد خاتمی هستند.بر همین اساس است که علی رغم میل آقای خاتمی ایشان هنوز از محافظ شخصی ورده حفاظتی خاص بهره مند هستند.

-2 اشاره شده است که شورای تامین تنها برای شخصیت های دولتی تشکیل جلسه می دهد.ابتدا باید دید وظیفه شورای تامین چیست؟منطقا به نظر می رسد که وظیفه این شورا هماهنگی به منظور ایجاد بسترهای مناسب در جهت حفاظت از جان ومال وناموس مردم است که البته از وظایف ذاتی دولت به شمار می رود.این شورا در حقیقت وظیفه دارد نه تنها امنیت خاتمی و یا احمدی نژاد و... بلکه امنیت تک تک افراد جامعه را  تامین کند .حال با این وجود باید از آقای رئوفی سوال کرد در حالیکه دولت موظف به ایجاد امنیت برای همه شهروندان است آیا امنیت سفر خاتمی به کرمان بر عهده دولت نبوده است؟از سوی دیگر هنگامی که برای یک موضوع ساده مانند بازی تیم فوتبال مس با فلان تیم شورای تامین تشکیل می شود اما برای سفر خاتمی خیر؟

3-حتی در فرضی دیگر چنانچه سید محمد خاتمی از رده حفاظتی برخوردار نباشد آیا نمی بایست امنیت وی ،شرکت کنندگان در مراسم و... تامین شود؟

بر اساس نظر آقای استاندار خیر چنین اتفاقی نباید روی دهد.اما قانون چیز دیگری می گوید.

دستورالعمل تفویض اختیارات وزارت کشور به استانداران در خصوص صدور مجوز برگزاری تجمعات پس از ذکر مقدمات تصریح می کند : "مراتب موافقت یا مخالفت با تجمعات درخواستی به طور همزمان به اطلاع فرمانداری و ناحیه انتظامی مربوط می رسد و از طریق ناحیه انتظامی و فرمانداری بلافاصله موضوع به منطقه انتظامی مربوط ابلاغ می گردد . بدیهی است نیروی انتظامی مسئول و موظف است نسبت به تامین امنیت تجمع اقدام نماید ."

در حالی که براساس اسناد موجود به منظور سخنرانی آقای خاتمی در کرمان از مدتها پیش رایزنی هایی صورت گرفته بود و مراتب کتبا به مسئولان ذیربط اعلام وتقاضای صدور مجوزشده بود و پس از موافقت فرمانداری کرمان  این موضوع باطلاع نهاد متولی سالن تلاش نیز رسید.

بر این مبنا ستاد برگزاری مراسم سخنرانی خاتمی تمام راههای قانونی را طی کرده است و تمام مکاتبات را به انجام رسانده و براساس قانون پس از تائید مرجع رسیدگی کننده بایستی امنیت مراسم توسط نیروی انتظامی تامین شود که چنین نیز شد.

4- با روی کار آمدن دولت جدید و تغییر مدیریت استان در یک حرکت قابل تامل ورودی استانداری کرمان مجهز به گیت بازرسی از مراجعان شد.

بر همین اساس می توان این سوال را طرح کرد که چرا برای تامین امنیت مسئولان استان، استانداری  خود را موظف به بازرسی بدنی از مراجعان می داند اما برای حفظ یک چهره برجسته ملی و بین المللی تامین امنیت ایشان را وظیفه خود نمی داند؟

5-همزمان با سفر سید محمد خاتمی به کرمان، خانم بی نظیر بوتو نخست وزیر سابق پاکستان به دست تروریست ها به قتل رسید.ترور این چهره سیاسی مخالف دولت در پاکستان موجی از تنش های امنیتی را در این کشور دامن زد و این سوال را مطرح کرد که اگر خدای ناکرده چهره ی ارزشمند و روشنگر و روشن نگری مانند خاتمی هدف گلوله تروریست هایی قرار گیرد که با رشد و پویایی این نظام مخالف اند در آن هنگام چه کسی مسئول است؟چه کسی پاسخگوی موج فراوان اعتراضات هواداران خانمی خواهد بود؟در آن زمان چه کسی می تواند امنیت و آرامش را به کشور بازگرداند؟آیا طرفداران خاتمی ساکت می نشینند تا مسئولان تروریست ها را دستگیر نمایند.

بر همین اساس است که با اندکی تامل میتوان دریافت که فلسفه حفاظت وتامین امنیت شخصیت های برجسته نه فقط حفظ جان آنها که به جهت جلو گیری از بروز خدشه به نظام جمهوری اسلامی است.این موضوعی نیست که گرایش های سیاسی را بتوان در آن دخیل نمود.

6-مطرح شده است که ایشان چهره "رسمی"نیست. اگر این موضوع را بپذیریم  آیا می توانیم بپذیریم که در مواقع بحرانی و حساس کسی جز همین چهره های به زعم آقایان غیر رسمی نمی تواند گره از کار این ملک و دیار بگشاید.؟به عنوان مثال در جریان بمب گذاری افراطیون در حرم ائمه اطهار مراجع تقلید به ایشان ماموریت دادند تا با رایزنی بین المللی از این موضوع جلو گیری کند.چگونه است چانه زنی های بزرگ بین المللی باید توسط خاتمی گشوده شود اما هنگامیکه قصد ابلاغ سلام رهبری به مردم را دارد  تامین امنیت وی بر عهده مسئولان نباشد؟

7-همه ما شاهد بودیم که از زمان ورود آقای خاتمی با همکاری برادران دلسوز امنیتی و انتظامی امنیت سفر ایشان تامین شد.این موضوع صورت نمی گرفت مگر با دستور مقامات استان یا شهرستان. قطعا نمیتوان گفت که نیروهای غیبی برای حفاظت از خاتمی به صحنه آمدند!  با این وجود وعلی رغم اظهارات دکتر رئوفی نژاد که بیشتر مصرف تبلیغاتی و رسانه ای به منظور بی اهمیت جلوه دادن سفر خاتمی دارد، امنیت وی  بر اساس وظیفه محوله تامین شد و در هنگام حضور ایشان در کرمان هیچ گونه مسئله ای پیش نیامد و این نشان دهنده آن است که علی رغم مخالفت های فراوان، خاتمی شخصیتی نیست که بتوان او را نادیده گرفت!

منتشر شده در هفته نامه مهر کرمان

 غلامرضا کرمی نماینده کرمان و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هفتم چندی پیش در همایش تجلیل از مجریان بسیج سازندگی استان کرمان در اظهاراتی که بعید به نظر می‌رسد تحلیل شخص ایشان باشد با اشاره به علت فروپاشی شوروی سابق گفت: «در آن زمان با استفاده از اهرم رسانه، نخبگان و روشنفکران جامعه توانستند شوروی را از بین ببرند» بر اساس آنچه که سایت «کرمان ما» منتشر کرده است وی اضافه کرده است: «امروز هم دشمنان می‌خواهند الگوی فروپاشی شوروی را بر کشورهای اسلامی به ویژه ایران پیاده کنند.»

از آن جا که تحلیل این نماینده اصولگرای مجلس هفتم دارای نکات حائز اهمیت می‌باشد به صورت خلاصه مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

1 ـ سخن نخست آن که این سخنان ریشه در تحلیلی دارد که جریان راست پس از روی کار آمدن سیدمحمد خاتمی در دوم خرداد 76 و شعار بنیادین وی یعنی «اصلاحات» ارائه داد و قصد داشت با تشابه سازی «اصلاحات خاتمی» با اصلاحات «میخائیل گور با چف» که در نهایت به فروپاشی شوروی منجر شد پروژه «اصلاحات» خاتمی را عامل فروپاشی نظام جمهوری اسلامی تلقی کند. در عین حال اگرچه با پایان کار دولت سید محمد خاتمی خطا بودن این تحلیل آشکار شد؛ اما امروز و در آستانه انتخابات مجلس هشتم شاهد بازسازی هدفمند این تحلیل در میان گروهی از اصولگرایان هستیم.

2 ـ از سوی دیگر به نظر می‌رسد که تحلیل ارائه شده توسط این نماینده مجلس در تناقض آشکار با اندیشه های بنیانگذار جمهوری اسلامی «ره» قرار دارد؛ چرا که بر خلاف اظهارات آقای کرمی که استفاده از «اهرم رسانه، نخبگان و روشنفکران» را عامل از بین رفتن شوروی می‌داند، حضرت امام (ره)در نامه تاریخی خود به گورباچف ضمن هشدار به وی و پیش بینی فروپاشی شوروی، مشکل اصلی را در مکتب مادی و الحادی حاکم بر آنجا و عدم اعتقاد واقعی به خداوند متعال عنوان می کند « جناب آقای گورباچف، باید به حقیقت رو آورد. مشکل اصلی کشور شما مسئله مالکیت و اقتصاد و آزادی نیست. مشکل شما عدم اعتقاد واقعی به خداست. همان مشکلی که غرب را هم به ابتذال و بن‌بست کشیده و یا خواهند کشید. مشکل اصلی شما مبارزه طولانی و بیهوده با خدا و مبدأ هستی و آفرینش است.»(1) و به طور شفاف اعلام می‌کنند که: «مارکسیم جوابگوی هیچ نیازی از نیازهای واقعی انسان نیست؛ چرا که مکتبی است مادی و با مادیت نمی توان بشریت را از بحران عدم اعتقاد به معنویت که اساسی ترین درد جامعه بشری در غرب و شرق است، به در آورد».(2)

نامه امام در شرایطی منتشر شد که اتحاد جماهیر شوروی هنوز به عنوان یک مجموعه برقرار بود، جنگ سرد خاتمه نیافته بود و دیوار برلین به عنوان نماد جدایی شرق و غرب فرو نریخته بود، با این حال رهبر انقلاب اسلامی ایران به گورباچف هشداری شدید داد: «برای همه روشن است که از این پس کمونیسم را باید در موزه‌های تاریخی سیاسی جهان جستجو کرد.»

بدیهی است بر اساس آنچه که بیان شد سبب و عامل فروپاشی شوروی، بیش از آنکه معلول دخالت «اهرم رسانه، نخبگان و روشنفکران» باشد، زمینه‌ها و علل فروپاشی بلوک شرق را باید در مکتب مادی کمونیسم جستجو کرد و این همان نکته‌ای است که در تحلیل امام به خوبی آشکار است.

از سویی دیگر اگر چه کرمی به مولفه ها و شرایط فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی حاکم بر مقایسه خود اشاره نکرده است اما طبیعی است که موقعیت کنونی ایران به مراتب با شوروی سالهای آغازین دهه 90 تفاوت‌های بی‌شماری دارد و در حقیقت «الگوی فروپاشی شوروی» نمی‌تواند در ایران کاربرد داشته باشد.کما اینکه بسیاری از تحلیل گران اصولگرا بر این عقیده اند که ایده انقلاب مخلمین در ایران نظیر آنچه در برخی کشورهای استقلال یافته شوروی سابق روی داد امکان پذیر نیست.

3- بسیاری از تحلیل گران مسائل سیاسی بر این عقیده‌اند که رخداد سوم تیر و روی کار آمدن محمود احمدی ‌نژاد معلول شکاف میان نخبگان و توده‌ها می‌باشد. به طوری که در دوره دوم انتخابات سال 84، هنگامی که اغلب روشنفکران، نخبگان، فعالان مدنی و سیاسی به حمایت از هاشمی برخاستند؛ توده ها به دلیل شعارهای جذاب و پوپولیستی احمدی نژاد به حمایت از وی برخواستند و این شکاف باعث شد تا راه توده‌ها و نخبه ها از یکدیگر جدا شود.

اما امروز و با پایان دومین سال فعالیت دولت نهم و افزایش فشارهای اقتصادی و اجتماعی که اینک در سطوح فرو دست جامعه به وضوح قابل لمس است؛ شکاف توده و نخبه در حال پر شدن است.

به بیان دیگر با افزایش انتقادات بدنه اجتماعی کشور و همراهی آنها با «رسانه های منتقد، نخبگان و روشنفکران» شاید بتوان به این نتیجه دست یافت که امروز اصولگرایان مستقر در دولت و مجلس همگرایی توده ها و نخبگان را در آستانه هشتمین دوره انتخابات مجلس به مصلحت خود نمی‌بینند و بر همین اساس است که با هشدار دادن درباره «رسانه، نخبگان و روشنفکران» و ایجاد جو بدبینی به این مجموعه در میان توده ها سعی در تعمیق شکاف میان توده‌ها و نخبگان دارند تا از این طریق از گردنه ی سخت و طاقت فرسای مجلس هشتم به راحتی عبور کنند.

1 و 2 ) بخشی از نامه تاریخی امام(ره) به گورباچف در مورخ 11/10/67

منبع:هفته نامه عصر ظهور