غلامرضا کرمی نماینده کرمان و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هفتم چندی پیش در همایش تجلیل از مجریان بسیج سازندگی استان کرمان در اظهاراتی که بعید به نظر میرسد تحلیل شخص ایشان باشد با اشاره به علت فروپاشی شوروی سابق گفت: «در آن زمان با استفاده از اهرم رسانه، نخبگان و روشنفکران جامعه توانستند شوروی را از بین ببرند» بر اساس آنچه که سایت «کرمان ما» منتشر کرده است وی اضافه کرده است: «امروز هم دشمنان میخواهند الگوی فروپاشی شوروی را بر کشورهای اسلامی به ویژه ایران پیاده کنند.»
از آن جا که تحلیل این نماینده اصولگرای مجلس هفتم دارای نکات حائز اهمیت میباشد به صورت خلاصه مورد ارزیابی قرار میگیرد.
1 ـ سخن نخست آن که این سخنان ریشه در تحلیلی دارد که جریان راست پس از روی کار آمدن سیدمحمد خاتمی در دوم خرداد 76 و شعار بنیادین وی یعنی «اصلاحات» ارائه داد و قصد داشت با تشابه سازی «اصلاحات خاتمی» با اصلاحات «میخائیل گور با چف» که در نهایت به فروپاشی شوروی منجر شد پروژه «اصلاحات» خاتمی را عامل فروپاشی نظام جمهوری اسلامی تلقی کند. در عین حال اگرچه با پایان کار دولت سید محمد خاتمی خطا بودن این تحلیل آشکار شد؛ اما امروز و در آستانه انتخابات مجلس هشتم شاهد بازسازی هدفمند این تحلیل در میان گروهی از اصولگرایان هستیم.
2 ـ از سوی دیگر به نظر میرسد که تحلیل ارائه شده توسط این نماینده مجلس در تناقض آشکار با اندیشه های بنیانگذار جمهوری اسلامی «ره» قرار دارد؛ چرا که بر خلاف اظهارات آقای کرمی که استفاده از «اهرم رسانه، نخبگان و روشنفکران» را عامل از بین رفتن شوروی میداند، حضرت امام (ره)در نامه تاریخی خود به گورباچف ضمن هشدار به وی و پیش بینی فروپاشی شوروی، مشکل اصلی را در مکتب مادی و الحادی حاکم بر آنجا و عدم اعتقاد واقعی به خداوند متعال عنوان می کند « جناب آقای گورباچف، باید به حقیقت رو آورد. مشکل اصلی کشور شما مسئله مالکیت و اقتصاد و آزادی نیست. مشکل شما عدم اعتقاد واقعی به خداست. همان مشکلی که غرب را هم به ابتذال و بنبست کشیده و یا خواهند کشید. مشکل اصلی شما مبارزه طولانی و بیهوده با خدا و مبدأ هستی و آفرینش است.»(1) و به طور شفاف اعلام میکنند که: «مارکسیم جوابگوی هیچ نیازی از نیازهای واقعی انسان نیست؛ چرا که مکتبی است مادی و با مادیت نمی توان بشریت را از بحران عدم اعتقاد به معنویت که اساسی ترین درد جامعه بشری در غرب و شرق است، به در آورد».(2)
نامه امام در شرایطی منتشر شد که اتحاد جماهیر شوروی هنوز به عنوان یک مجموعه برقرار بود، جنگ سرد خاتمه نیافته بود و دیوار برلین به عنوان نماد جدایی شرق و غرب فرو نریخته بود، با این حال رهبر انقلاب اسلامی ایران به گورباچف هشداری شدید داد: «برای همه روشن است که از این پس کمونیسم را باید در موزههای تاریخی سیاسی جهان جستجو کرد.»
بدیهی است بر اساس آنچه که بیان شد سبب و عامل فروپاشی شوروی، بیش از آنکه معلول دخالت «اهرم رسانه، نخبگان و روشنفکران» باشد، زمینهها و علل فروپاشی بلوک شرق را باید در مکتب مادی کمونیسم جستجو کرد و این همان نکتهای است که در تحلیل امام به خوبی آشکار است.
از سویی دیگر اگر چه کرمی به مولفه ها و شرایط فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی حاکم بر مقایسه خود اشاره نکرده است اما طبیعی است که موقعیت کنونی ایران به مراتب با شوروی سالهای آغازین دهه 90 تفاوتهای بیشماری دارد و در حقیقت «الگوی فروپاشی شوروی» نمیتواند در ایران کاربرد داشته باشد.کما اینکه بسیاری از تحلیل گران اصولگرا بر این عقیده اند که ایده انقلاب مخلمین در ایران نظیر آنچه در برخی کشورهای استقلال یافته شوروی سابق روی داد امکان پذیر نیست.
3- بسیاری از تحلیل گران مسائل سیاسی بر این عقیدهاند که رخداد سوم تیر و روی کار آمدن محمود احمدی نژاد معلول شکاف میان نخبگان و تودهها میباشد. به طوری که در دوره دوم انتخابات سال 84، هنگامی که اغلب روشنفکران، نخبگان، فعالان مدنی و سیاسی به حمایت از هاشمی برخاستند؛ توده ها به دلیل شعارهای جذاب و پوپولیستی احمدی نژاد به حمایت از وی برخواستند و این شکاف باعث شد تا راه تودهها و نخبه ها از یکدیگر جدا شود.
اما امروز و با پایان دومین سال فعالیت دولت نهم و افزایش فشارهای اقتصادی و اجتماعی که اینک در سطوح فرو دست جامعه به وضوح قابل لمس است؛ شکاف توده و نخبه در حال پر شدن است.
به بیان دیگر با افزایش انتقادات بدنه اجتماعی کشور و همراهی آنها با «رسانه های منتقد، نخبگان و روشنفکران» شاید بتوان به این نتیجه دست یافت که امروز اصولگرایان مستقر در دولت و مجلس همگرایی توده ها و نخبگان را در آستانه هشتمین دوره انتخابات مجلس به مصلحت خود نمیبینند و بر همین اساس است که با هشدار دادن درباره «رسانه، نخبگان و روشنفکران» و ایجاد جو بدبینی به این مجموعه در میان توده ها سعی در تعمیق شکاف میان تودهها و نخبگان دارند تا از این طریق از گردنه ی سخت و طاقت فرسای مجلس هشتم به راحتی عبور کنند.
1 و 2 ) بخشی از نامه تاریخی امام(ره) به گورباچف در مورخ 11/10/67
منبع:هفته نامه عصر ظهور